//
Top Tasks, Toptaken

De nieuwe stemcomputers: veel verbetering nodig

De papierrollen waren lang genoeg, en dat is ongeveer het enige waarvoor de voorzitter van het stembureau niet is moeten tussenbeide komen. Wat evenwel nog belangrijker is: de stemprocedure heeft voor veel verwarring gezorgd, voor onzekerheid of er correct gestemd is en voor ontgoocheling dat je zelf je stembiljet niet in de urne mocht droppen. De kiezer kon zijn toptaak niet volgens de regels van de kunst uitbrengen. Dit moet worden verbeterd.

Dit is een persoonlijk verslag uit mijn ervaring als voorzitter van stembureau 6 in Hoeilaart. In andere bureaus waar het nieuwe elektronische kiessysteem werd gebruikt, kunnen er andere ervaringen opgedaan zijn, en ik verneem ze graag.

De mededelingen op de schermen bleken voor de kiezers zeer verwarrend:

  • Zeer veel mensen verstonden niet dat ze het papiertje met blokjescode naar de urn moesten brengen om te scannen; ze zochten de scanner in het stemhokje zelf. In één stemhokje was een handscanner voorzien voor het geval iemand zijn stembiljet wilde controleren (niemand heeft daar bij mij naar gevraagd). Een twintigtal mensen heeft die handscanner vastgenomen om de stemprocedure verder te zetten, wat alleen meebracht dat ik die computer opnieuw op gang moest brengen met mijn activatiecode.
  • Er ontbrak dus een duidelijke mededeling: “uw hebt gestemd, ga met uw biljet naar de urne”, of een andere duidelijke mededeling voor de toptaak van dat moment.
  • Heel wat kiezers (vooral oudere mensen, in mijn gemeente is 19% van de uitgebrachte stemmen boven de 65) hadden assistentie nodig bij het begin, sommigen vroegen assistentie doorheen alle stappen, waarbij het maar goed is dat de leden van een stembureau een eed van geheimhouding afleggen.

Een en ander bracht mee dat mensen vaak niet zeker waren of ze überhaupt gestemd hadden. Minstens een twintigtal mensen op de 755 uitgebrachte stemmen in mijn bureau probeerden de kaart nog een tweede keer in de machine in te brengen omdat ze niet wisten dat het afgelopen was als het papiertje uit de printer kwam. Met hetzelfde resultaat dat ik dat stemhokje soms een paar minuten onbeschikbaar moest laten, tot de code voor de activatie terug was ingebracht. (Vier keer heb ik een stemcomputer moeten heropstarten, een proces dat bijna tien – 10! – minuten in beslag neemt)

En dan het biljet scannen aan de urne.

  • Op de urne stond er geen enkele tekstaanduiding – en je kan er ten ene male niet van op aan dat mensen van op voorhand de procedure hebben gelezen in de krant of de fimpjes op televisie of internet hebben gezien. En onthouden.
  • De bijzitter die bij de urne stond, heeft niet alleen zeer veel mensen moeten helpen, in zeer veel gevallen was de enige oplossing om files te vermijden, het even overnemen en het inscannen in plaats van de kiezer. Als het al zo niet was – in echt zeer veel gevallen, tientallen gevallen – dat de kiezer vroeg het in hun plaats te doen.
  • En dan zegt het reglement dat de bijzitter het biljet in de urne moet deponeren. Niet alleen ontgoocheling – het is een universeel, iconisch gebaar dat het uitbrengen van de stem materialiseert – maar ook weer verwarring: “Is het dit, is het nu afgelopen?” Zeer veel onbegrip dus over de nieuwe procedure.

Er zijn ook nog heel wat opmerkingen te maken over gebruiksvriendelijkheid vanuit het perspectief van de bemanning van het stembureau – ook gebruikers die op een efficiënt systeem mogen rekenen voor hun toptaken. Ook daar zijn procedures zeker niet eenvoudiger geworden tegenover het vorige elektronische systeem.

Vanuit de bezoeker, de kiezer, de gebruiker van het systeem voor wie het bedoeld is, bekeken kan alleen maar gezegd worden dat dit systeem niet aan de usability standaarden noch aan een toptaken-analyse voldoet.
Dit systeem zou grondig herbekeken moeten worden. De combinatie van ambtelijke zekerheid en technologische dwang maken dat er te veel stappen zijn en dat de kiezer in verwarring geraakt. Een verkiezing is iets voor de kiezer iets simpels en eenduidigs: “ik stem voor een kandidaat, jullie tellen de stemmen op. Ik kom voor mijn democratisch recht, jullie leiden dat in goede praktische banen”. 

Zondag heb ik heb ik vaak snerende opmerkingen moeten horen over de politiek die zelfs geen verkiezing vlot kan organiseren. Die mensen deden tenminste de moeite zich bij het stembureau over de krakkemikkige gang van zaken te komen beklagen. Helaas heeft men mij niet ingelicht over een debriefing, waar de voorzitters met hun opmerkingen, suggesties, problemen terecht kunnen om het volgende keer beter te doen verlopen. Volgende keer is 2014. Er is in principe tijd voor een toptaken-efficiëntie-project.

Daarin moeten zeker deze elementen bekeken worden

  • minder stappen: herdenken van én chipkaart én papierstrook
  • betere tekstaanduidingen met testen en hertesten van woorden
  • leesbaarheid en lay-out van keuzes en schermen, vooral voor kandidatenlijsten
  • herinvoeren van het deponeren van de stem in een urne
  • efficiëntie van de doorlooptijd, testen en hertesten
  • testen en hertesten van procedures om te corrigeren of te herbeginnen

Toch ook even dit: liever ingewikkelde en ambtelijk sluitende procedures dat wat een van mijn bijzitters vertelde over de verkiezingen in Pakistan waar hij een aantal jaren gewoond heeft. Zoveel landen in de wereld kennen geen stevige procedure, en willekeur en corruptie kunnen er de bovenhand halen en doen dat ook vaak.

Wat niet wil zeggen dat wij ons een duidelijke achteruitgang in de afhandeling van de taak moeten laten welgeveallen.

About Toon Lowette

Customer is not king on the internet, he is dictator. Online services are successful if they allow the customer to do what he came for efficiently and without confusion. Toon Lowette is online publishing consultant in the Customer Carewords network of Gerry McGovern. Task management is the central issue. We teach websites to manage the task, not the content, not the technology. We teach websites to become relentlessly customer centric.

Discussion

2 thoughts on “De nieuwe stemcomputers: veel verbetering nodig

  1. Ik kan (als bijzitter) dit alleen maar bevestigen. Meerdere mensen namen de handscanner om hun biljet te valideren, of stonden nog even te dralen in het stemhokje omdat ze niet wisten hoe ze de code moesten valideren. Na het verwijderen van de kaart komt er volgende boodschap op het scherm: “gielieve chipkaart in te voeren”. Uiteraard is die boodschap voor de volgende, en uiteraard hebben tientallen mensen hun kaart dus een 2de keer ingevoerd.

    Elektronisch stemmen moest alles eenvoudiger maken, maar de werkelijkheid is dat een bolletje kleuren op een papier ‘tig keer simpeler is dan de procedure die ze nu hebben bedacht.

    Als dan nog blijkt dat we nog een uur werk hadden na het sluiten van het stembureau, met het vullen van 16! enveloppen, met allerlei lijstjes die in 3-voud moesten getekend worden, en dat we al die biljetten ook nog eens in 1 enveloppe van 14 formaat moesten proppen, dan stel ik mij toch ernstig vragen bij deze “administratieve vereenvoudiging”

    Dit moet toch eindeloos eenvoudiger kunnen?
    – E-ID insteken
    – registreren dat de betreffende E-ID is langsgeweest
    – persoon laten stemmen op pc (met een simpel formuliertje, en aanwijzingen bij elke stap!!!)
    – stem opslaan ZONDER link met de E-ID (anoniem, zoals het hoort)
    – E-ID uitnemen en naar huis gaan

    Posted by Tom Van Doorslaer | 15 October 2012, 15:59
    • Bedankt voor de aanvulling. Het klopt: zeer veel mensen stopten een tweede keer de kaart in de stemcomputer, omdat dat de boodschap was die ze kregen. En ik heb me die bedenking ook gemaakt: iedereen komt daar per slot van rekening met zijn persoonlijke chipkaart (de e-ID) kaart. Het registreren van de kiezers zou dus véél eenvoudiger kunnen, ook voor volmachten, attesten, afwezigheden en niet-toegelaten stemmers. En ook het stemmen, met uiteraard, zoals u zegt, een ontkoppeling van identiteit en uitgebrachte stem. Maar dat is technisch gezien absoluut geen hoogstandje.

      Posted by Toon Lowette | 15 October 2012, 16:09

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: