Vingerafdrukken op eID: de bezwaren

De vingerafdrukwet helpt mee een belangrijk rechtsprincipe om te keren. In plaats van haar burgers te beschermen gaat de overheid hen als verdachten behandelen.

Toch even de bezwaren in herinnering brengen tegen de wet op de vingerafdrukken op de identiteitskaart. En het waren echt niet alleen juristen en activisten die tegenstand boden. Ook de privacywaakhond kon de wet niet pruimen.

De strijd tegen identiteitsfraude werd door Jambon en De Crem als belangrijkste argument aangebracht. De toenmalige Privacycommissie (nu Gegevensbeschermingsautoriteit) verweet de regering dat ze daarvoor geen cijfers of andere gegevens inbracht. En dus dat de maatregel een buitenproportionele inbreuk op de privacy is. “Het nemen van vingerafdrukken van een volledige bevolking is geen onschuldige maatregel op het gebied van de bescherming van de persoonlijke levenssfeer. Het is een intrusieve maatregel,” schreef de Privacycommissie in haar advies. Latere studies zouden uitwijzen dat er hooguit een tiental gevallen van identiteitsfraude per jaar zouden kunnen worden voorkomen.

Bovendien heeft de identiteitskaart een ander zeer goed middel om de identiteit te controleren: de foto, die al jaren goede diensten bewijst. Die ook een biometrisch gegeven is en bovendien ook op de chip van de ID-kaart staat.

Andere bezwaren, ook in onze zaak voor het Grondwettelijk Hof aangekaart, hebben te maken met technische zaken:

  • de opslag die voorzien was in databanken
  • de kopieën die politie en andere instanties zouden kunnen inlezen vanuit de chip en de opslag daarvan
  • de kwetsbaarheid van databanken voor lekken, ongeoorloofde toegang, diefstal en hacking
  • de duur van de bewaartijd.

De leeftijd van de betrokkenen kwam ook ter sprake: vanaf 12 jaar moeten kinderen hun vingerafdrukken geven. Zelden wordt vermeld dat deze wet ook een weerslag heeft op de persoonsgegevens van minderjarigen, jonge minderjarigen zelfs.

Een belangrijk rechtsprincipe wordt omgekeerd. Wij worden stilletjes aan verdachten tot onschuld bewezen is.

En, zeker niet in het minst: het omkeren van het belangrijke rechtsprincipe dat iedereen onschuldig is tot het tegendeel is bewezen. Deze vingerafdrukwet draagt net zoals andere maatregelen die privacy aanvallen, bij tot een klimaat waarin de overheid haar eigen burgers niet meer beschermt maar wantrouwt.

Wij worden allemaal stilletjes aan verdachten tot de onschuld bewezen is.

Zo kan een samenleving niet democratisch blijven functioneren. Dat de bevolking de overheid wantrouwt, daar is de rechtsstaat op voorzien door de scheiding der machten en verkiezingen. Dat de overheid de bevolking wantrouwt, leidt tot een samenleving van totalitaire surveillance.

En er is er ook nog Michael Van Peel. Iemand die het écht bevattelijk uitlegt. In 2013 al. Toen de vingerafdrukken alleen nog maar voor de reispas moesten dienen.

Wakker blijven. We blijven wakker.

Dit is het laatste artikel in een reeks van vijf.
1 - 2 - 3 - 4 - 5 


Author: Toon Lowette

Toon Lowette started working in online publishing in 1982 as researcher, publisher and consultant, after six years as economics jourmalist. In July 2018, he retired and moved from Belgium to Spain, (among other things) important interest areas are privacy, protection of personal data, the right to oblivion, and democracy.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.